Ik weet nog precies hoe mijn eerste grote bank arriveerde bij mijn jaren 30 bovenwoning. Twee bezorgers, een driezitter van 230 centimeter en een trapgat waar een strijkplank al moeite mee heeft. Na drie kwartier duwen, draaien en zweten stond de bank weer in de bus. Sindsdien meet ik alles op voordat ik ook maar iets bestel, en dat gun ik jou ook. Want een bank die niet door de deur past, is niet alleen zonde van je dag, vaak betaal je ook retourkosten of een verhuislift.
Welke maten moet je opmeten?
De route die je bank aflegt, is een parcours met meerdere hindernissen. Meet ze allemaal, niet alleen de voordeur:
- De deuropening: meet de breedte tussen de binnenkanten van het kozijn (de dagmaat) en de hoogte. Let op: deurklinken en de deur zelf snoepen zomaar 5 tot 10 centimeter van je breedte af. Kan de deur uit de scharnieren, dan win je die ruimte terug.
- De gang of hal: meet de breedte van het smalste punt. Denk ook aan radiatoren, meterkasten en kapstokken die uitsteken.
- De draaicirkel: moet de bank in de gang een hoek om? Meet dan de diepte van de gang tegenover de deur. Een bank van 220 centimeter krijg je niet haaks gedraaid in een gang van 90 centimeter diep, hoe breed de deur ook is.
- Het trapgat: woon je zoals ik op een etage, meet dan de breedte van de trap, de vrije hoogte boven de trap en vooral de bochten. De overloop bovenaan is bijna altijd het knelpunt.
- De lift: meet de deuropening van de lift, de diepte van de cabine en de hoogte. Soms past een bank schuin in een lift terwijl hij rechtop niet past.
- Noteer van de bank die je op het oog hebt: breedte, diepte en hoogte. Kijk of er een doorvoermaat vermeld staat en of de poten afneembaar zijn.
- Meet elke deuropening op de route: dagmaat breedte en hoogte, op meerdere punten, want oude kozijnen staan zelden helemaal recht. Noteer de kleinste waarde.
- Meet gangen en overlopen op het smalste punt, inclusief uitstekende obstakels.
- Meet bij een trap de breedte tussen leuning en muur, de vrije hoogte en de ruimte in elke bocht.
- Vergelijk: de diepte van de bank moet kleiner zijn dan de smalste doorgang, met minstens 5 centimeter speling voor handen en verpakking.
- Twijfel je? Plak de omtrek van de bank met tape op de vloer of maak een mal van karton en loop de route na. Voelt knullig, werkt geweldig.
De diagonaal-truc: banken kunnen vaak gekanteld
Hier gaat het vaak mis in positieve zin: mensen kijken alleen naar de breedte van de bank en concluderen dat het nooit gaat passen. Maar een bank hoeft niet rechtop en recht vooruit naar binnen. Kantel je hem op zijn kant of zijn achterkant, dan telt ineens de diagonaal van de deuropening mee, en die is altijd ruimer dan de breedte alleen. Vuistregel: is de diepte van je bank (van voorkant zitting tot achterkant rugleuning) kleiner dan de breedte van de deuropening, dan kun je de bank vrijwel altijd rechtop op zijn kant naar binnen schuiven. Bij veel webshops en winkels vind je die doorvoermaat in de specificaties, soms onder de naam doorgangsmaat of doorvoerbreedte. Zie je hem niet staan, bel of mail dan even. Een goede verkoper weet dit uit zijn hoofd.
Nog een tip uit eigen ervaring: haal de poten er eerst af. Bij bijna alle moderne banken zijn de poten geschroefd en scheelt dat 10 tot 15 centimeter in hoogte. Dat klinkt weinig, maar in een krap trapgat is dat precies het verschil tussen passen en terug naar de winkel.

Meetstappenplan: zo doe je het goed
Nodig: een stalen rolmaat van minimaal 5 meter (een stoffen meetlint buigt door en meet te kort, haal een rolmaat bij de Gamma, Praxis, Action of HEMA voor een paar euro), pen en papier of de notitie-app op je telefoon, en eventueel schilderstape om maten op de vloer uit te zetten.
Past het echt niet? Dit zijn je reddingen
Blijkt je droombank te groot voor je deur of trapgat, dan hoef je hem nog niet af te schrijven. Kijk eerst naar modulaire banken: die bestaan uit losse elementen die je stuk voor stuk naar binnen draagt en boven pas in elkaar zet. Vooral de modulaire series van IKEA zijn hier sterk in, elementen van een meter breed krijg je door vrijwel elke deur. Ook banken met afneembare armleuningen of een losse rugleuning zijn een uitkomst. In ons overzicht van banken zie je per model de breedte vermeld staan, zodat je meteen kunt filteren op wat bij jouw maten past.
Goed om te weten: de meeste leveranciers bezorgen tot achter de eerste deur, en veel woonwinkels bieden bezorging tot in de kamer van je keuze. Maar bijna geen enkele bezorger gaat eindeloos wrikken in jouw trapgat, en schade aan muren of de bank is bij een te krappe doorgang meestal voor jouw rekening. Meld het dus vooraf als je smal woont, dan kan de planner er rekening mee houden of eerlijk zeggen dat het niet gaat lukken.
De verhuislift als laatste optie
Krijg je de bank echt niet door het trapgat maar heb je wel een raam of balkon aan de straatkant, dan is een verhuislift de klassieke redding. Reken op zo’n 100 tot 175 euro voor een uurtje huren inclusief bediening, afhankelijk van je regio en de hoogte. In een drukke binnenstad kan daar nog een parkeerontheffing bij komen. Dat klinkt fors, maar het is een stuk goedkoper dan een beschadigde bank of een afgekeurde retour. Check wel eerst of je raam groot genoeg is en open kan, want ook daar geldt: eerst meten, dan bestellen.
Mijn eigen driezitter van toen? Die is uiteindelijk via het balkon naar binnen gekomen, met lift en al. De bank die er nu staat heb ik gekocht op doorvoermaat, met afneembare poten. Tien minuten meten bespaarde me een hoop gedoe. Doe jezelf dat plezier ook.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn bank door de deur past?
Vergelijk de diepte van de bank (van voorkant zitting tot achterkant rugleuning) met de dagmaat van je smalste deuropening. Is de diepte kleiner dan de breedte van de opening, dan kun je de bank vrijwel altijd gekanteld op zijn kant naar binnen schuiven. Houd minstens 5 centimeter speling aan en vergeet gang, bochten en trapgat niet.
Wat is de doorvoermaat van een bank?
De doorvoermaat is de kleinste opening waar de bank doorheen kan, meestal bepaald door de diepte of de hoogte zonder poten. Fabrikanten vermelden deze maat soms in de specificaties als doorgangsmaat. Staat hij er niet bij, vraag er dan naar bij de winkel voordat je bestelt.
Wat kost een verhuislift voor een bank?
Voor het hijsen van een enkele bank huur je een verhuislift met bediening meestal voor 100 tot 175 euro per uur, en een uur is doorgaans genoeg. In binnensteden kan er een parkeerontheffing bij komen. Boek op tijd en check vooraf of je raam of balkondeur breed genoeg is.
