Met Sinterklaas en kerst in aantocht telt bijna iedereen even stoelen. De bank biedt plek aan drie, misschien vier mensen, de eettafelstoelen staan straks aan tafel, en dan zit er altijd iemand op de armleuning. Een vloerkussen lijkt dan de makkelijkste oplossing. Het neemt weinig ruimte in, je stapelt het na de feestdagen weg en het kost minder dan een fauteuil. Of het ook echt een zitplek wordt, hangt af van wie erop zit, hoe hoog het is en wat erin zit.
Architectural Digest zette in een selectie van vijftien vloerkussens een mooi rijtje op een rij, van Japanse katoenen kussens tot een driehoekige poef met wollen hoes. De meeste komen uit Amerikaanse webshops, dus je kunt ze hier niet zomaar bestellen. Wat je er wel uit haalt, zijn de soorten. Die zet ik hieronder naast elkaar, gemeten aan de bank waar ze naast komen te liggen.
Het hoogteverschil met je bank
Dit is het punt dat in elk lijstje met mooie kussens ontbreekt. De banken in onze eigen gids hebben meestal een zithoogte tussen de 42 en 47 centimeter. Een plat vloerkussen ligt daar zo’n 35 centimeter onder. Wie erop zit, kijkt tegen de knieën van de rest aan en praat letterlijk omhoog. Dat is geen ramp, maar het bepaalt wel voor wie het kussen is.
Een ronde poef zit daar tussenin. De SANDARED-poef van IKEA in de maat van 45 centimeter is 33 centimeter hoog, met een gebreide hoes die eraf kan voor de was. Dat is dichter bij de bank, en je komt er zonder hulp weer vanaf. Over de stap daarna, de echte poef of hocker die ook als voetenbank dient, schreef ik eerder een stuk over welke maat, vorm en stof je bij je bank kiest.
Het andere uiterste is het vloerkussen dat Architectural Digest van het Finse Juslin Maunula noemt. Dat is 57 bij 57 centimeter en volgens de webshop van Finnish Design Shop maar 10 centimeter hoog. Prachtig in een kleurrijke kamer, maar als zitplek naast een gewone bank is het echt iets voor de vloer zelf, niet voor een gesprek op ooghoogte.
Welk soort vloerkussen bij welke gast past
Ik heb de soorten uit de selectie gesorteerd op wat ze doen als extra zitplek. De hoogte is waar mogelijk de maat die bij het voorbeeld hoort, anders laat ik hem weg.
| Soort | Voorbeeld | Werkt als zitplek voor | Let op |
|---|---|---|---|
| Plat, vierkant kussen met katoenen vulling | Japans zitkussen van Fuji Futon Factory | Kinderen, jonge gasten, zitten rond de salontafel | Ligt laag, geen steun in de rug |
| Rond, gevlochten kussen | Tatami-kussen van biezen (BRBCA) | Kort zitten, ook onder een overkapping | Hard, vraagt om een vloerkleed eronder |
| Driehoekige poef met bolletjesvulling | Flatweave-poef van GreenRow, wollen hoes | Rechtop zitten, langer dan een half uur | Zwaarder en minder makkelijk op te bergen |
| Stapelbare ronde kussens | Modern Round Stacked Pouf van West Elm | Filmavond met kinderen, speeleiland | Per stuk laag, gestapeld pas een echte zitplek |
| Opvouwbaar kussen | Lounge Cushion van Snow Peak | Weinig opbergruimte, af en toe gebruiken | Dun, meer kussen dan stoel |
| Gebreide ronde poef | SANDARED van IKEA, 33 cm hoog | Volwassen gasten die even aanschuiven | Zacht, zakt bij lang zitten wat in |
Wat opvalt, is dat de vulling meer zegt dan de buitenkant. Een kussen met losse bolletjes, zoals de driehoek van GreenRow, vormt zich naar je lichaam en geeft net wat steun, ongeveer zoals een zitzak dat doet. Een kussen met katoen of schuim blijft zijn vorm houden en is dus beter als je er vaak op zit, maar zakt niet mee als je achterover wilt leunen. Wie twijfelt, kan het beste kijken hoe lang er gezeten wordt. Voor een spelletje Pictionary van een uur is een plat kussen genoeg, voor een kerstfilm van twee uur niet.
Wanneer een vloerkussen wel de extra zitplek is
Vloerkussens werken het best in een zithoek waar al laag geleefd wordt. Heb je een groot vloerkleed en een lage salontafel, dan schuiven gasten vanzelf op de grond aan en voelt een kussen niet als de plek die over was. In een zithoek met een hoge bank, een glazen salontafel en een gladde vloer werkt het veel minder. Dan zit de gast op het kussen een beetje apart, en komt het vloerkussen vooral terecht bij de jongste aan tafel.
Het werkt ook beter als het kussen tegen iets kan leunen. Leg je het aan de voorkant van de bank, dan heeft wie erop zit de onderkant van de bank als rugleuning. Dat lijkt een detail, maar het maakt van een kussen voor tien minuten een plek voor een hele avond. Bij een bank met een rok tot de vloer gaat dat extra goed, omdat er geen pootjes in je rug prikken.
Wie meer wil dan een of twee extra plekken, komt al snel uit bij het idee van een zitkuil, waarin de hele zithoek laag ligt. Hoe je dat gevoel krijgt zonder te verbouwen, staat in ons stuk over de zitkuil en welke bank daarbij hoort. Voor de feestdagen is dat meestal te veel van het goede, maar een paar grote kussens op het kleed geven al iets van die sfeer.
En wanneer je beter iets anders neemt
Komen er oudere gasten, of mensen die moeite hebben met opstaan, dan is een vloerkussen geen aardig aanbod. Opstaan vanaf 10 of 15 centimeter vraagt kracht in de knieën en heupen, en dan kun je beter een poef van rond de 40 centimeter of een kruk regelen. In ons eerdere stuk over krukken als extra zitplek naast de bank staat waar je op let als je die kant op gaat, met de zithoogte als belangrijkste maat.
Ook als je het hele jaar door vaak extra plekken nodig hebt, is een vloerkussen eerder een noodgreep. Dan is een tweede fauteuil of een modulaire bank met een los element vaak verstandiger. Een vloerkussen is goed in wat het is, een losse, lage plek die na de feestdagen weer in de kast past.
Mijn eigen voorkeur gaat in een gewone Nederlandse woonkamer uit naar een combinatie. Eén stevige poef op bankhoogte voor de gast die even aanschuift, en twee platte kussens met een wasbare hoes voor de kinderen of voor wie graag op de grond zit. Dan heeft iedereen een plek die bij hem past, en hoeft niemand op de armleuning.
Waar je op let bij het kopen
Kijk eerst naar de hoes. Die moet eraf kunnen en in de wasmachine, want een kussen op de vloer krijgt meer te verduren dan een sierkussen op de bank. Bij de SANDARED is dat het geval, en ook bij veel Japanse katoenen kussens. Een gevlochten kussen van biezen kun je niet wassen, maar wel afnemen.
Let daarna op het gewicht. Een vloerkussen dat je niet met één hand oppakt, ga je niet even pakken als er iemand binnenkomt. Kussens met hengsels, zoals de stapelbare van West Elm, zijn daarin handig. En kijk naar de onderkant. Een antislipvlak of een stevige stof voorkomt dat het kussen over een laminaatvloer wegschuift zodra iemand gaat zitten.
Tot slot de kleur. Een vloerkussen ligt laag en midden in je zicht, en valt dus meer op dan je denkt. Kies het liefst een tint die al ergens in de zithoek terugkomt, in een plaid of een sierkussen. Dan hoort het kussen bij de bank, ook als het een avond lang alleen in de hoek ligt.
