Een zitkuil is zo’n ding dat je kent van oude foto’s. Een verzonken vierkant midden in de woonkamer, rondom gestoffeerd, met een vloerkleed in de kuil en een groep mensen die met de knieën naar elkaar toe zit te praten. In de jaren zeventig stond hij in elk tijdschrift, daarna verdween hij net zo snel als de oranje vloerbedekking.
Nu is hij terug. De redactie van vtwonen Design schreef vrijdag 16 oktober dat de zitkuil de interieurtrend van nu is, onder de noemer conversational design. Alleen gaat bijna niemand voor een trend de vloer openbreken, en in een huurhuis of een bovenwoning kan dat al helemaal niet. De echte vraag is dus welke bank je dat gevoel geeft zonder verbouwing. Die vraag kun je beter met een rolmaat beantwoorden dan met een moodboard.
Wat vtwonen op de designbeurzen zag
De aanleiding is een reeks presentaties van dit jaar. Tijdens de designweek in Milaan maakte Supaform van een zitkuil een ontmoetingsplek voor wachtkamers en stations, en Studiopepe bouwde voor Archiproducts een kring rond een vuur. Op 3daysofdesign in Kopenhagen zette Hem zijn bank Palo, met hoge ruggen die normaal juist afschermen, in een U-vorm. Vipp en Mesura lieten daar een zitkuil zien van losse elementen van de Loft-bank.
De rode draad is niet de kuil zelf maar hoe je zit. Niet allemaal naar de televisie, maar naar elkaar toe. vtwonen noemt daarbij ronde vormen, zachte stoffen als velours en bouclé en warme, diepe kleuren. Dat sluit aan bij wat we eerder zagen bij de terugkeer van de jaren zeventig in de zithoek, maar de zitkuil gaat een stap verder. Daar draait het om de opstelling, niet alleen om de vorm van de bank.
Wat een zitkuil anders maakt dan een gewone bank
Haal de verzonken vloer weg en er blijven drie dingen over die het gevoel maken. Je zit laag, dichter bij de vloer dan op een gewone bank. Je zit diep, zodat je kunt wegzakken of je benen kunt optrekken. En je zit omsloten, want er is aan minstens drie kanten zitplek en de groep kijkt naar het midden.
De eerste twee kun je gewoon meten. In onze bankengids staan 179 banken waarvan de winkel de zithoogte opgeeft, en de helft daarvan zit op 44 centimeter of hoger. De middelste zitdiepte ligt rond de 58 centimeter. Dat is een prima bank om rechtop te zitten, te eten met een bord op schoot of makkelijk op te staan. Het zitkuilgevoel begint pas als je een paar centimeter lager uitkomt, rond de 40, en tegelijk een stuk dieper, vanaf ongeveer 65 centimeter. Die combinatie is zeldzaam, en dat verklaart waarom de meeste banken in de winkel niet als een kuil voelen, hoe rond ze ook zijn.
Welke banken uit de gids het dichtst in de buurt komen
Ik heb de banken uitgezocht die laag en diep tegelijk zijn, met voorrang voor modellen die je uit losse elementen opbouwt. Die laatste zijn belangrijk, want daarmee maak je de omsloten vorm die een losse driezitsbank nooit geeft.
| Bank | Winkel | Zithoogte | Zitdiepte | Waarom hij past |
|---|---|---|---|---|
| Hailey modulaire hoekbank | Sofacompany | 38 cm | 67 cm | de laagste modulaire bank in de gids, als hoek al half omsluitend |
| Daphne modulaire 4-zitsbank | Sofacompany | 39 cm | 71 cm | diep en laag, met een ligdeel dat de kuil aan een kant dichtmaakt |
| Neom modulaire bank | Kave Home | 40 cm | 89 cm | met afstand de diepste zitting, meer een ligeiland dan een bank |
| Livio loungebank | Montèl | 41 cm | 72 cm | loungemodel met een stevige vulling, dus je zakt niet te ver weg |
| Blok 3-zitsbank | Kave Home | 41 cm | 70 cm | blokvormig en in ribstof, dicht bij de hoekige ingebouwde kuilen |
| Dane modulaire 3,5-zitsbank met hocker | Sofacompany | 42 cm | 67 cm | de hocker schuif je als los element tegenover de bank |
Opvallend is wat er niet in staat. De U-banken uit de gids lijken op papier de perfecte zitkuil, want ze zijn al aan drie kanten dicht. Maar de U-bank waarvan de zithoogte bekend is zit op 45 centimeter, gewoon op normale hoogte. Je krijgt dan wel de omsloten vorm, maar niet het lage, verzonken gevoel. Wil je allebei, dan kom je bijna altijd uit bij een modulaire bank die je zelf in een U legt.
Zo maak je de kuil zonder de vloer open te breken
Een lage, diepe bank alleen is nog geen zitkuil. Het verschil zit in de opstelling, en daar laten de beursvoorbeelden goed zien hoe het werkt. Leg de elementen in een U of zet twee banken tegenover elkaar met een hoekelement ertussen. Hoe je dat met losse delen opbouwt en wat je later nog kunt bijkopen staat in het stuk over een modulaire bank kopen. Reken wel op ruimte, want een U van lage, diepe elementen neemt al snel een flink deel van een gemiddelde woonkamer in. In de vergelijking tussen een U-bank en een hoekbank zie je hoeveel vrije vloer je overhoudt.
Wat de kuil echt maakt, is wat er in het midden ligt. Een groot, zacht vloerkleed dat net onder alle elementen doorloopt trekt de grens van de kuil, zoals de verzonken vloer dat vroeger deed. Daarop hoort een lage salontafel of een grote poef, zo laag dat hij niet boven de zitting uitkomt. Een hoge salontafel breekt het effect meteen, omdat je dan weer naar een meubel kijkt in plaats van naar elkaar. En zet de televisie bij voorkeur niet aan de open kant van de U. Dat klinkt streng, maar het is precies waar conversational design over gaat.
Voor de stof kun je de trend gerust volgen. Velours en bouclé maken een lage zithoek zachter en knusser, en velours houdt het goed uit als je weet hoe je het onderhoudt. Diepe tinten als roestbruin of mosgroen geven het seventiesgevoel zonder dat het een themakamer wordt.
Voor wie het minder goed werkt
Ik vind de zitkuil een van de leukste trends van dit najaar, juist omdat hij over samen zitten gaat en niet over een nieuw kleurtje. Maar laag en diep zitten heeft een prijs. Opstaan kost meer moeite, en wie stramme knieën heeft of regelmatig ouders of grootouders over de vloer krijgt, voelt dat. Kies dan niet de hele zithoek in dezelfde lage hoogte. Zet er een fauteuil of een los element op normale hoogte bij, zodat er altijd een plek is waar iedereen makkelijk vanaf komt. Waar je dan op let staat in het stuk over een bank met hoge zit.
Ook als je lang bent loont het om eerst te zitten voordat je bestelt. Een zitdiepte van 70 centimeter of meer is heerlijk met opgetrokken benen, maar wie rechtop wil zitten heeft dan een stapel kussens in de rug nodig. Probeer het dus in de winkel uit op de manier waarop je thuis zit, niet alleen even op het randje. Dan weet je of je een bank koopt die als een kuil voelt, of alleen zo oogt.
