De Amerikaanse kunstenaar Marina Contro weeft haar stoffen op een antiek weefgetouw van bijna twee meter hoog. Elke draad haalt ze er met de hand doorheen, en voor een geruit dekentje telt ze per vierkantje de inslagdraden af. Architectural Digest portretteerde haar op 21 oktober, voorafgaand aan een tentoonstelling met houtbewerker Noah Cohen in Blunk Space in Californië, van 24 oktober tot 2 januari. Wat opvalt in het stuk is hoe eenvoudig haar weefsels zijn. Ze kiest bewust voor platbinding en keperbinding, de meest basale structuren, omdat ze die mooi vindt in uitstraling, gevoel en val.
Zulke stoffen worden steeds vaker gezocht voor meubels, ook voor banken. Maar handgeweven stof is kostbaar, en een bank is een meubel dat het zwaar te verduren krijgt. Wanneer is het de moeite waard?
Waarom handgeweven stof meer kost
Het eerste is tijd. Alleen het opzetten van een weefgetouw, het inrijgen van alle kettingdraden, kost veel tijd voordat er een centimeter stof is. Daarna gaat het weven zelf vele malen langzamer dan op een industrieel getouw.
Het tweede is breedte. Contro kan op haar getouw volgens het artikel maximaal 48 inch weven, ongeveer 122 centimeter. Grotere stukken maakt ze door banen aan elkaar te zetten. Voor een deken is die naad een mooi detail, voor een bank betekent het dat een stoffeerder rekening moet houden met smalle banen. Machinaal geweven meubelstof is meestal veel breder, en daardoor kun je een zitting of rugkussen vaak uit één stuk snijden.
Het derde is het garen. Wie met de hand weeft, kiest vaak voor natuurlijke vezels zoals wol, linnen of katoen, en voor kleinere partijen. Contro werkte voor het dekentje in het artikel met kasjmier.
| Handgeweven | Machinaal geweven meubelstof | |
|---|---|---|
| Uitstraling | Kleine onregelmatigheden, levendig, elk stuk uniek | Egaal en voorspelbaar |
| Breedte | Vaak smal, banen aan elkaar | Meestal breed genoeg voor een zitting uit één stuk |
| Slijtvastheid | Vaak niet getest, hangt af van garen en dichtheid | Meestal getest en opgegeven |
| Brandveiligheid en vlekbehandeling | Meestal niet behandeld | Vaak wel |
| Levertijd | Weken tot maanden | Uit voorraad of kort |
Waar het op een bank wel en niet loont
De grootste vraag bij een stof voor een bank is hoeveel wrijving hij kan hebben. Bij meubelstof wordt dat meestal uitgedrukt in een Martindale-waarde, en die geeft een fabrikant op omdat hij zijn stof heeft laten testen. Bij handgeweven stof ontbreekt dat getal vaak. Dat wil niet zeggen dat de stof zwak is, een dicht geweven wol in keperbinding kan heel sterk zijn. Maar je weet het niet zeker. Wat zo’n getal betekent en hoeveel je nodig hebt, staat in het stuk over de Martindale-waarde van bankstof.
Daarom zou ik handweefsel inzetten waar het weinig te lijden heeft en veel te zien is.
- Sierkussens en een plaid. De beste plek. Je ziet en voelt de stof elke dag, en een kussen vervang je makkelijk. Hoeveel en welke kussens werken, lees je bij sierkussens op je bank.
- Een fauteuil of poef. Minder intensief gebruikt dan de bank, en een klein oppervlak, dus minder stof en minder naden.
- De rugkussens of de buitenkant van de bank. Hier is minder wrijving dan op de zitting, en een combinatie met een stevige effen stof op de zitvlakken kan prachtig zijn.
- De zitting van een bank die elke dag wordt gebruikt. Liever niet, tenzij de weefster kan zeggen hoe dicht en sterk de stof is, of je bewust kiest voor een stof die mag slijten en karakter krijgt.
Ook huisdieren tellen mee. Een losse binding met lange zichtbare draden is precies wat een kat graag vastpakt. Heb je een kat of hond, dan is een dicht weefsel verstandiger. In het stuk over een bank kopen met katten in huis staat welke structuren het best tegen nagels kunnen.
Waar je op let als je het toch doet
Bestel je handgeweven stof voor meubels, vraag dan altijd om een proefstuk. Wrijf er stevig over met een droge doek, kijk of er pluisjes ontstaan en of de draden verschuiven. Vraag hoeveel meter er nodig is en hoe breed de banen zijn, en laat de stoffeerder dat beoordelen voordat je bestelt. Vraag ook of de stof is voorgewassen of kan krimpen, en hoe je hem schoonmaakt. Natuurlijke vezels zonder behandeling zijn mooi, maar een rode wijnvlek op ongeverfd linnen haal je er niet zomaar uit.
Wil je handweefsel in Nederland van dichtbij zien voordat je beslist, dan kun je in het TextielMuseum in Tilburg zien hoe stoffen worden ontworpen en geweven. Een mooie manier om te voelen wat je eigenlijk koopt.
Handgeweven stof is geen praktische keuze, en dat hoeft ook niet. Contro zegt in het artikel dat ze de kijker wil belonen die er even de tijd voor neemt. Op een bank werkt dat precies zo. Op de plek waar je het van dichtbij ziet en voelt, maakt een handgeweven stof het verschil. Op de plek waar elke dag op wordt gezeten, kies je liever een stof waarvan je weet wat hij kan.
