Leren bank onderhouden: zo blijft leer jarenlang mooi

Een leren bank is een aankoop voor jaren. Waar een stoffen bank na een tijdje sleets oogt, wordt leer juist mooier naarmate het ouder wordt. Tenminste, als je er een beetje naar omkijkt. Leren bank onderhouden klinkt als een klus, maar in de praktijk kost het je een paar minuten per week en twee keer per jaar een halfuurtje met een potje leerbalsem. In dit artikel lees je precies hoe je je leren bank verzorgt, welke huismiddelen wel en niet werken en wat je vooral nooit moet doen.

Eerst even: welk leer heb je eigenlijk?

Niet elk leer vraagt om hetzelfde onderhoud. Grofweg kom je drie soorten tegen:

• Echt leer: gemaakt van dierenhuid. Je herkent het aan de onregelmatige nerf, de geur en het feit dat het warm aanvoelt. Echt leer droogt uit en wil daarom af en toe gevoed worden.
• Kunstleer: een kunststof toplaag (meestal PU of PVC) op een stoffen drager. Voelt gladder en kouder aan en heeft een heel regelmatig nerfpatroon. Kunstleer onderhouden is vooral schoonhouden; voeden heeft geen zin, want er zit niets in dat kan uitdrogen.
• Microleer of microvezelleer: een suèdeachtige microvezelstof die op leer lijkt. Dit behandel je eigenlijk als stof: regelmatig stofzuigen met een zachte borstel en vlekken deppen met een licht vochtige doek.

Twijfel je? Kijk op het label onder de zitting of zoek je model op bij de winkel waar je hem kocht. In ons overzicht van banken zie je trouwens goed hoe groot de verschillen tussen materialen en modellen zijn.

Dagelijks en wekelijks onderhoud

Het belangrijkste onderhoud is verrassend simpel: stof weghalen. Stof werkt als fijn schuurpapier op de toplaag van je bank. Ga er wekelijks even overheen met een droge microvezeldoek of de zachte borstelkop van je stofzuiger, ook in de naden en langs de kussens. Kruimels en zand verdwijnen zo voordat ze de kans krijgen om in het leer te schuren.

Eens per maand mag de doek licht vochtig. Gebruik lauw water met eventueel een klein beetje pH-neutrale zeep, wring de doek goed uit en neem de bank af. Nadrogen met een droge doek en klaar. Meer is het niet. Wie zoekt naar een leren bank schoonmaken huismiddel: dit is het. Lauw water en een vleugje neutrale zeep verslaan negen van de tien speciaalmiddelen, en je hebt het al in huis.

Voeden en invetten: zo vaak is genoeg

Echt leer bevat vetten die langzaam verdwijnen, zeker in een verwarmde woonkamer. Droogt het leer te ver uit, dan wordt het dof en kunnen er barstjes ontstaan. Daarom vet je een leren bank twee keer per jaar in met leerbalsem of leermelk, bijvoorbeeld in het voorjaar en in het najaar als de verwarming weer aangaat. Staat je bank dicht bij een radiator of raam, doe het dan drie keer per jaar.

Zo pak je het aan: maak de bank eerst schoon met een licht vochtige doek en laat hem drogen. Breng daarna met een zachte doek een dunne laag balsem aan in ronddraaiende bewegingen. Laat het een uurtje intrekken en wrijf de bank na met een schone doek. Ik doe het zelf altijd op een zondagmiddag met een podcast op; je bent er hooguit een halfuur mee bezig en je ziet het resultaat meteen. Test een nieuw product wel eerst op een onopvallende plek, bijvoorbeeld aan de achterkant.

Vlekken te lijf: vet, inkt en water

Hoe sneller je erbij bent, hoe kleiner de schade. Dit werkt bij de drie meest voorkomende vlekken:

• Vetvlekken (chips, pizza, huidvet op de armleuning): dep het vet weg met keukenpapier, niet wrijven. Strooi wat aardappelmeel of talkpoeder op de vlek, laat het een nacht liggen en borstel het weg. Het poeder zuigt het vet uit het leer.
• Inktvlekken (balpen, viltstift): dep direct met een droge doek. Ga er niet met alcohol of nagellakremover overheen, daarmee haal je ook de kleurlaag weg. Trekt de inkt niet weg met een milde leercleaner, laat het dan over aan een leerspecialist.
• Watervlekken en kringen: gek genoeg los je die op met water. Maak de hele zitting licht vochtig met een goed uitgewrongen doek, van naad tot naad, en laat alles gelijkmatig drogen. Zo droogt het vlak egaal op en verdwijnt de kring.

Krassen en lichte beschadigingen

Oppervlakkige krasjes van nagels, knopen of de kat wrijf je vaak al weg met een schone vinger: de warmte en het huidvet zetten de vezels weer op hun plek. Werkt dat niet, dan doet een klein beetje leerbalsem op de kras meestal de rest. Diepere krassen waarbij de kleurlaag beschadigd is, werk je bij met een leerreparatieset in de juiste kleur, of je laat ze opknappen door een stoffeerder. Dat laatste is bij een goede bank vrijwel altijd de moeite waard.

Dit moet je nooit doen

• Schoonmaakazijn of allesreiniger gebruiken. Azijn en agressieve schoonmaakmiddelen tasten de beschermlaag aan en drogen het leer uit. Ook groene zeep is te vet en laat een plakkende laag achter.
• Schrobben of schuren. Geen schuursponsjes, geen stoomreiniger, geen stevig boenen. Leer laat zich liever aaien dan schrobben.
• De bank in direct zonlicht zetten. Uv-licht bleekt de kleur en droogt het leer razendsnel uit. Schuif de bank minimaal een meter van het raam of zorg voor zonwering op de zonnigste uren.
• Vlak naast de verwarming plaatsen. Zelfde verhaal: droge warmte betekent uitgedroogd leer en barstjes. Houd zo’n dertig centimeter afstand van de radiator.
• Babydoekjes of allesdoekjes gebruiken. Ze lijken mild, maar bevatten vaak alcohol en lotions die de toplaag aantasten.

Dit heb je nodig (en waar je het koopt)

• Microvezeldoeken: een setje haal je voor een paar euro bij Blokker, HEMA, Action of de supermarkt.
• Leerbalsem of leermelk: te koop bij de meubelzaak waar je de bank kocht, bij de schoenmaker of online. Merken als Oranje Furniture Care en Leather Master zie je vaak bij woonwinkels staan.
• pH-neutrale zeep: een flesje neutrale zeep of speciale leerzeep, verkrijgbaar bij de drogist of online.
• Aardappelmeel of talkpoeder: voor vetvlekken, gewoon uit de supermarkt of drogisterij.
• Zachte borstelkop voor de stofzuiger: zit meestal standaard bij je stofzuiger, anders los verkrijgbaar bij Blokker of online.

Goed onderhoud begint bij een goede bank

Eerlijk is eerlijk: het beste onderhoud kan een matige bank niet redden. Een bank van goed leer met een degelijk frame gaat met deze verzorging moeiteloos vijftien tot twintig jaar mee. Ben je toe aan een nieuwe, kijk dan eens naar de leren modellen in ons overzicht van Wehkamp banken, zoals de WOOOD Rodeo met zijn stoere vintage leer. Juist dat soort leer wordt met de jaren alleen maar karaktervoller, zeker als je het af en toe wat aandacht geeft.

Veelgestelde vragen