Een bank koop je niet elke dag, en juist daarom gaat het zo vaak mis. Ik kom als styliste regelmatig in woonkamers waar een prachtige hoekbank de halve ruimte opslokt, of waar een te klein tweezitsje verloren tegen een lange wand staat. Zonde, want welke maat bank bij jouw woonkamer past, kun je vooraf gewoon uitrekenen. In dit artikel neem ik je mee langs de vuistregels, de maten per banktype en mijn favoriete truc met schilderstape.
Begin bij de wand, niet bij de bank
De belangrijkste vuistregel: een bank mag maximaal ongeveer twee derde van de wandlengte innemen. Staat je bank tegen een wand van 360 cm, dan is 240 cm dus echt de bovengrens. Blijf je daaronder, dan houdt de wand lucht en oogt de kamer rustiger. Meet daarom eerst de wand waar de bank komt, van hoek tot hoek, en trek daar ruimte af voor een bijzettafel of lamp als je die ernaast wilt.
De tweede regel gaat over lopen. Reken op een vrije looproute van 60 tot 80 cm langs de bank, zeker als die route naar de keuken of de gang leidt. Een salontafel wil ook ademruimte: houd 40 tot 45 cm tussen bank en tafel aan, zodat je er langs kunt en je benen kwijt kunt.
Kijk je vanaf de bank tv, meet dan ook die afstand even. Een handige richtlijn is anderhalf tot twee keer de beelddiagonaal van je tv. Bij een 55 inch toestel (zo’n 140 cm diagonaal) zit je dus prettig op ruim 2 tot bijna 3 meter. Staat de bank noodgedwongen dichterbij, dan is een kleiner scherm vaak fijner dan een kleinere bank.
Hoe breed is een 2-zits, 2,5-zits of 3-zits eigenlijk?
De namen zeggen minder dan je denkt, want een royale 2-zits kan breder zijn dan een strakke 3-zits. Toch kun je met deze bandbreedtes goed rekenen:
- 2-zits: ongeveer 120 tot 180 cm breed. Fijn voor kleine woonkamers, appartementen en als tweede bankje in een zithoek.
- 2,5-zits: ongeveer 170 tot 210 cm. Voor mij de gouden middenweg: je ligt er lekker op, maar hij domineert een gemiddelde kamer niet.
- 3-zits: ongeveer 200 tot 240 cm. Vraagt een wand van minimaal 3 meter om goed tot zijn recht te komen.
- Hoekbank: vanaf zo’n 250 cm per zijde, vaak meer. Alleen logisch in ruime kamers of open woonkeukens waar de bank de ruimte mag verdelen.
Zit je te twijfelen tussen 2-zits of 3-zits? Kijk dan niet naar het aantal zitplaatsen op papier, maar naar je wandlengte en hoe je de bank gebruikt. Zit je vooral met zijn tweeën, dan is een 2,5-zits waar je samen op kunt hangen vaak prettiger dan een 3-zits waar het derde kussen nooit wordt gebruikt. In ons overzicht van banken vermeldt elke productpagina de exacte breedte, zodat je meteen kunt filteren op wat er bij jou past.
Zitdiepte en zithoogte: het verschil tussen zitten en hangen
Breedte is niet het hele verhaal. De zitdiepte bepaalt hoe je op de bank zit. Bij een zitdiepte van 50 tot 55 cm zit je actief en rechtop, fijn als je vaak bezoek ontvangt of aan de lage kant bent. Vanaf 60 cm ga je richting loungezitten: heerlijk om in weg te zakken, maar minder handig als je met een kop koffie rechtop wilt zitten. De zithoogte ligt meestal tussen 40 en 45 cm. Lager oogt lekker relaxed, maar sta er even bij stil dat opstaan uit een lage bank op den duur kan gaan tegenstaan.
En vergeet de totale diepte niet. Een bank van 100 cm diep steekt in een smalle kamer flink de ruimte in. In een woonkamer van 3,5 meter breed houd je met zo’n bank plus salontafel al snel te weinig loopruimte over.
Mijn favoriete truc: plak de bank op de vloer
Dit is de tip die ik bij elke klant toepas. Plak met schilderstape de exacte buitenmaten van de bank die je op het oog hebt op de vloer, dus breedte én diepte. Zet er eventueel je huidige salontafel bij. Laat het een paar dagen zitten en loop er gewoon omheen tijdens je normale dag. Botst je heup steeds tegen de denkbeeldige armleuning als je naar de keuken loopt? Dan weet je genoeg. Dit kost je vijf minuten en behoedt je voor een miskoop van honderden euro’s.
Wat je nodig hebt en waar je het koopt
- Rolmaat of meetlint van minimaal 5 meter, te koop bij de Gamma, Praxis of Action.
- Schilderstape, een rol van de Action of HEMA is prima, die laat geen lijmresten achter op je vloer.
- Notitieblok of notitie-app om wandlengtes, deurbreedtes en de maten van je trapgat te noteren.
- De productpagina van je droombank erbij op je telefoon, zodat je met de echte maten plakt en niet met een schatting.
Meet trouwens ook je voordeur, gang en eventuele trap. De mooiste bank heeft geen zin als hij je woonkamer niet in kan.
De fouten die ik het vaakst tegenkom
De grootste klassieker: een te grote bank in een kleine woonkamer. In de winkel of showroom oogt alles bescheiden, want die ruimtes zijn enorm. Thuis blijkt diezelfde bank ineens een muur van stof. Vertrouw dus nooit op je gevoel in de winkel, vertrouw op je meetlint en je tape op de vloer.
Andere veelgemaakte missers: de bank strak in een hoek proppen zonder loopruimte, geen rekening houden met de draai van een deur, en alle zitplekken uit één meubel willen halen. Twee kleinere zitelementen, bijvoorbeeld een 2,5-zits met een losse fauteuil, geven een kleine kamer vaak meer lucht dan één groot blok. Wil je zien hoe dat uitpakt met verschillende modellen, bekijk dan eens de Swipe banken of de JYSK banken, daar zit veel variatie in maat en opstelling tussen.
Chaise longue of hoekbank?
Veel mensen die “lekker willen liggen” denken meteen aan een hoekbank, maar in een kamer onder de 25 vierkante meter is een bank met chaise longue bijna altijd de slimmere keuze. Zo’n verlengd zitdeel geeft je dezelfde ligplek, maar de bank blijft aan één kant open. Daardoor loopt de ruimte visueel door en houd je een normale looproute over. Een hoekbank sluit een hoek letterlijk af en vraagt om een kamer die dat kan hebben. Mijn vuistregel: pas vanaf een flinke, liefst rechthoekige woonkamer of een open woonkeuken wordt een hoekbank een aanwinst in plaats van een obstakel.
Zo maak je de keuze concreet
Even alles op een rij. Meet je wand en neem maximaal twee derde daarvan als bankbreedte. Bewaak 60 tot 80 cm looproute en check de afstand tot je tv. Kies je type op basis van die maten: tot 180 cm zit je bij een 2-zits, tussen 170 en 210 cm bij een 2,5-zits, en pas boven de 3 meter wandlengte wordt een 3-zits logisch. Plak het geheel af met tape, leef er een paar dagen mee en bestel dan pas. Zo simpel is het eigenlijk, en toch slaat bijna niemand die tussenstap over zodra hij hem één keer heeft gedaan.
Veelgestelde vragen
Hoe breed moet een bank zijn voor een kleine woonkamer?
Houd in een kleine woonkamer (tot ongeveer 20 vierkante meter) een bankbreedte van 160 tot 200 cm aan, dus een 2-zits of compacte 2,5-zits. Belangrijker dan de breedte alleen is de regel dat de bank maximaal twee derde van de wand inneemt en dat er 60 tot 80 cm looproute overblijft.
Is een 2,5-zits groot genoeg voor twee personen?
Ja, ruimschoots. Op een 2,5-zits van 170 tot 210 cm breed zitten twee mensen comfortabel en kan er ook prima iemand liggen. Voor stellen is het daarom vaak een betere keuze dan een 3-zits waarvan de derde zitplaats zelden wordt gebruikt.
Hoeveel ruimte moet er tussen de bank en de salontafel zitten?
Reken op 40 tot 45 cm tussen de zitting en de rand van de salontafel. Dan kun je er langs lopen en zit je er comfortabel bij met een kop koffie. Minder dan 35 cm voelt al snel krap, meer dan 50 cm betekent dat je moet opstaan om iets te pakken.
