Een leren bank koop je niet voor een paar jaar. Goed leer wordt mooier naarmate je er meer op zit, en dat is precies waarom het zo vervelend is als je na twee jaar ontdekt dat je bank vooral een kunststof toplaag had. Het woord leer zegt in een productomschrijving namelijk weinig. Achter dezelfde vier letters zitten materialen die verschillen in uitstraling, in hoe ze tegen een kat of een glas wijn kunnen, en in hoeveel onderhoud ze vragen. In dit stuk zet ik de leersoorten naast elkaar, laat ik zien hoe je ze herkent in de productinformatie van een winkel, en voor wie welke soort past.
De leersoorten naast elkaar
Het grootste verschil tussen leren banken zit niet in het model maar in de manier waarop het leer is afgewerkt. Hoe minder bewerking, hoe natuurlijker het leer oogt en voelt, en hoe kwetsbaarder het is.
| Soort | Hoe het eruitziet | Vlekken en vocht | Krassen | Past bij |
|---|---|---|---|---|
| Aniline | Heel natuurlijk, zichtbare nerf en kleurverschil, krijgt snel een patina | Zuigt vocht snel op | Zichtbaar, wordt deel van het karakter | Een rustig huishouden dat van leven in het leer houdt |
| Semi-aniline | Natuurlijk, met een dun beschermlaagje en iets egalere kleur | Beter bestand, mits je snel veegt | Minder gevoelig dan aniline | Wie het natuurlijke gevoel wil met wat meer zekerheid |
| Gecorrigeerd of gepigmenteerd leer | Egaal, gelijkmatige kleur, de nerf is deels geschuurd en bedrukt | Het minst gevoelig dankzij de toplaag | Redelijk bestand | Gezinnen met kinderen, wie weinig onderhoud wil |
| Nubuck | Licht geschuurd, fluweelzacht oppervlak | Gevoelig voor vet en vocht | Gevoelig | Een bank die vooral mooi moet zijn, niet voor dagelijks gebruik met kinderen |
| Splitleer | Onderste laag van de huid, vaak met een bedrukte toplaag | Afhankelijk van de coating | Minder sterk dan volnerf | Achter- en zijkanten, of een kleiner budget |
Daarnaast kom je gerecycled leer tegen, ook wel bonded leer genoemd. Dat bestaat uit vermalen leerresten die met een bindmiddel en een kunststof toplaag tot een vel worden gemaakt. Het oogt bij aankoop als leer, maar gedraagt zich meer als kunstleer. En kunstleer zelf is een volwaardig alternatief als je bewust geen dierlijk materiaal wilt, of een vegan bank zoekt. Het is alleen een ander materiaal, met een eigen manier van ouder worden.
Zo lees je de productinformatie
Winkels gebruiken het woord leer ruim, maar in de specificaties staat vaak meer dan je denkt. Dit zijn de punten waar ik op let.
- Waar zit het leer? Bij veel banken zit echt leer alleen op de plekken waar je zit en leunt, en zijn de achterkant en zijkanten van splitleer of kunstleer. Termen als leer-look, combinatie van leer en kunstleer of leer op zit- en rugvlakken verraden dat. Dat is geen probleem, zolang je het weet en de prijs erbij past. Zet je de bank vrij in de kamer, dan zie je die achterkant wel elke dag, en daarover lees je meer in de bank vrij in de kamer zetten.
- Volnerf of geschuurd? Volnerf, aniline en semi-aniline wijzen op leer waarvan de bovenkant intact is gebleven. Gecorrigeerd, gepigmenteerd of beschermd leer heeft een bewerkte toplaag.
- Zie je de nerf op de foto? Kleine natuurlijke tekeningen, poriën en kleurverschillen in een close-up zijn een goed teken. Een volkomen glad en egaal oppervlak wijst eerder op een dikke coating.
- Staat de herkomst van het leer erbij? Een winkel die de leersoort, de dikte of de looierij noemt, weet meestal waar hij het over heeft. Staat er alleen leer zonder verdere uitleg, vraag het dan na voordat je bestelt.
Leer met kinderen en huisdieren
Met kinderen is leer verrassend praktisch. Een omgevallen beker veeg je weg voordat er iets intrekt, kruimels blijven niet in de stof hangen en haren van een hond of kat zuig je zo van het oppervlak. Voor een gezinsbank zou ik daarom kiezen voor gecorrigeerd of semi-aniline leer, omdat die een beschermlaag hebben die de dagelijkse dingen opvangt.
Katten zijn het echte risico. Scherpe nagels laten in elk leer sporen achter, en een kras in leer herstel je niet zomaar weg. Wie een kat heeft die graag aan meubels krabt, kan beter kijken naar een stof met een hoge slijtvastheid. Hoe je die slijtvastheid afleest, staat in het stuk over de Martindale-waarde van bankstof. Bij een hond die niet krabt maar wel op de bank ligt, voldoet leer meestal prima. Aniline is dan wel de soort waarop je elk spoor terugziet, en daar moet je van houden.
Hoe hij mooi blijft
Een leren bank vraagt weinig onderhoud, maar niet niets. Neem hem regelmatig af met een droge of licht vochtige doek en voed het leer een paar keer per jaar met een middel dat bij jouw leersoort past. De plaats van de bank doet minstens zo veel. Zet hem niet vlak tegen een radiator en liever niet in de volle middagzon, want leer droogt dan uit en kan gaan scheuren of verkleuren. Een uitgebreide aanpak per vlek en per seizoen lees je in leren bank onderhouden.
Bedenk ook dat leer koeler aanvoelt als je gaat zitten, en in de zomer wat warmer. Wie graag met blote benen op de bank ligt, merkt dat. Een plaid over de zitting is dan geen versiering maar comfort.
Welke leren bank past bij jou
Zoek je karakter en vind je het mooi dat de bank er na tien jaar anders uitziet dan in de winkel, dan is aniline of semi-aniline de keuze. Cognac en naturel laten dat ouder worden het mooist zien. Wil je vooral een bank die tegen een druk huishouden kan, dan geeft gecorrigeerd leer je de meeste rust, met de kanttekening dat het iets minder natuurlijk aanvoelt. En twijfel je tussen leer en een zachte stof, kijk dan ook eens naar een velours bank, die net zo luxe oogt maar warmer zit.
In onze bankengids staan de leren banken van de woonwinkels die we volgen bij elkaar, met maten en zitgevoel. Mijn advies is om er altijd even op te gaan zitten als het kan, en met je hand over de achterkant te gaan. Daar voel je het snelst of het leer overal hetzelfde is.
