Een bank van Marktplaats of uit de kringloop is zelden een gok op comfort alleen. Het is meestal een stuk met een verleden, een frame uit de jaren zestig of een Chesterfield met leer dat al decennia meegaat. Juist omdat zo’n bank zoveel karakter heeft, gaat het in een moderne woonkamer vaak mis. Niet omdat de bank niet past, maar omdat hij de verkeerde rol krijgt.
House Beautiful vroeg ontwerpers deze week welke fouten ze het vaakst zien als mensen met vintage en antiek gaan inrichten. Hun vijf fouten met vintage gaan over alles, van een vaas tot een vitrinekast. Ik vertaal ze hier naar het grootste stuk in je woonkamer, de bank, want daar pakken ze net anders uit. Een vaas schuif je zo naar een andere plank. Een bank van twee meter niet.
1. Te groot beginnen
De New Yorkse stylist en verzamelaar Nancy Cavaliere zegt in het stuk dat ze liever een lege hoek heeft dan een hoek met iets waar ze niet van houdt. Wie in korte tijd een hele kamer vintage wil inrichten, neemt volgens haar genoegen met dingen omdat ze nu eenmaal nodig zijn. Designer Sarah West raadt aan klein te beginnen en een stuk een paar dagen uit te proberen.
Bij een bank is dat lastig, want die probeer je niet even uit in je woonkamer. De vertaling is dat je de rest van de kamer laat staan als de bank binnenkomt. Koop er niet meteen een vintage salontafel, lamp en dressoir bij. Laat de bank een paar weken tussen je bestaande meubels staan, dan zie je vanzelf wat er nog mist. Vaak is dat minder dan je dacht. Een vintage bank heeft genoeg karakter om een kamer op te tillen zonder hulp van drie andere oude stukken.
En omdat je niet kunt proberen, moet het meten vooraf kloppen. Zithoogte, zitdiepte en de breedte van je deur en trapgat zijn bij een oude bank niet altijd te vinden in een advertentie. Neem de maten zelf op. Wat je verder controleert aan frame, vering en geur, staat in onze checklist voor een tweedehands bank.
2. De bank tot blikvanger maken
Cavaliere waarschuwt ervoor oude stukken als ster van de kamer te behandelen, alleen omdat ze oud zijn. Volgens haar is het mooiste vaak om iets bijzonders gewoon naast iets heel alledaags te zetten.
Bij een bank zie ik die fout vaak in de opstelling. De vintage bank komt midden in de kamer, met een spotje erop en niets eromheen dat ermee praat. Dan staat hij er als een museumstuk, en dat voelt in een woonkamer stijf. Beter werkt het als de bank gewoon de plek krijgt die elke bank heeft, met een moderne vloerlamp ernaast, een simpel kleed eronder en een gewone salontafel ervoor. Het oude frame valt dan op door het contrast, niet door de presentatie.
3. De hele kamer in hetzelfde tijdperk
Alle ontwerpers die House Beautiful sprak, noemen dit als het meest voorkomende misverstand. Een Victoriaanse stoel betekent volgens Cavaliere niet dat je een Victoriaanse woonkamer nodig hebt. Alex Bass van Salon 21 zegt dat stijlperiodes geen trends zijn en dat je ze dus prima kunt mengen, bijvoorbeeld art deco met mid-century, als je let op wat ze delen, zoals marmer, warm hout en metaal.
Een bank uit de jaren zeventig trekt je bijna vanzelf een jarenzeventigkamer in. Bruin, oranje, een rotan lamp erbij, en voor je het weet woon je in een decor. Houd liever één ding van de bank vast en laat de rest van nu zijn. Heeft de bank een houten frame, laat dan dat hout ergens terugkomen in een lijst of een plank. Heeft hij een kleur die je mooi vindt, haal die terug in een kussen. Hoe je bepaalt welke bank bij een stijl als mid-century hoort, schreef ik eerder in mid-century in de woonkamer. Hier gaat het juist om de andere kant, een stuk uit die tijd in een kamer die dat niet is.
4. Bang zijn om te bekleden
Dit is de fout die voor een bank het meest uitmaakt. Bass zegt in het stuk dat je niet bang moet zijn om te herstofferen, ook als de oude stof nog heel is. Zij kocht zelf een modulaire mid-century hoekbank waarvan de stof niet bij het ontwerp paste, en koos een eigentijdse stof die het frame juist liet spreken. Cavaliere voegt eraan toe dat je daardoor bij het zoeken minder op de staat van de bekleding hoeft te letten. Goede botten zijn belangrijker.
Hier ligt ook de echte sleutel tot een vintage bank in een moderne kamer. Het frame is het oude deel, de stof mag van nu zijn. Een strakke ribstof, een effen bouclé of een linnen in een rustige kleur op een frame uit de jaren zestig levert precies die spanning op die de ontwerpers bedoelen. Bass waarschuwt wel om de kosten van zo’n opknapbeurt mee te rekenen voor je koopt, en het herstofferen aan een vakman over te laten. Afbijten en beitsen van hout is goed zelf te doen, maar opnieuw bekleden zonder ervaring kan volgens haar meer kosten dan het oplevert.
Mijn advies is daarom simpel. Vraag een offerte bij een stoffeerder voordat je de bank ophaalt, niet erna. Dan weet je of dat koopje van Marktplaats ook een koopje blijft. En kijk bij de stofkeuze naar onze lijst van bankstoffen die gedateerd raken en wat je nu kiest, want het zou zonde zijn om een oud frame een stof te geven die over vijf jaar ook oud oogt.
5. De bank te mooi vinden om te gebruiken
De laatste fout uit het stuk is het omgekeerde van de eerste. Mensen behandelen oude stukken alsof ze te kostbaar zijn om te gebruiken. Sarah West wijst erop dat veel oude spullen juist goed gemaakt zijn en ervoor bedoeld zijn om gebruikt te worden. Bij haar eet je in de keuken van oud hotelzilver.
Een bank die je niet durft te gebruiken, maakt een woonkamer ongezellig. Een plaid eroverheen omdat je bang bent voor vlekken, een bordje met niet zitten, of een tweede bank voor het echte werk. Als dat nodig is, is het vaak de bekleding die niet klopt, en dan ben je terug bij punt vier. Een vintage bank met een stevige, goed reinigbare stof kun je gewoon elke avond gebruiken, en dan pas hoort hij echt bij de kamer.
Wat je overhoudt
Leg de vijf fouten naast elkaar en er blijft één regel over. Een vintage bank werkt in een moderne woonkamer als hij de gewone rol van een bank krijgt en alleen zijn vorm meeneemt uit het verleden. Een nieuwe stof, een plek tussen gewone meubels en geen bijpassend decor eromheen. Wie daarnaast nog oude spullen wil, kan beter klein beginnen, met de vintage vondsten die naast een moderne bank werken, en die rond de bank verzamelen in plaats van alles in één keer te kopen.
