Tweedehands bank kopen: waar je op let bij frame, vering, geur en vervoer

Een tweedehands bank kan een betere bank zijn dan een nieuwe in dezelfde prijsklasse, maar alleen als het binnenwerk deugt. Stof kun je vervangen, een slap frame of kapotte vering bijna niet. Controleer dus eerst het frame en de vering, daarna de stof en de geur, en meet vóór je gaat kijken of hij door je deur en het trappenhuis past. Dan koop je een vondst in plaats van een probleem.

House Beautiful schreef op 1 oktober dat experts spreken van een gouden tijd voor tweedehands. Babyboomers gaan kleiner wonen en doen meubels weg die gebouwd zijn om lang mee te gaan. Het stuk gaat over de Amerikaanse markt, en of het in Nederland net zo gaat zegt het niet. Wat wel overal geldt, is het advies van interieurontwerper Sarah Bowman uit dat artikel. Kijk voorbij een gedateerde stof, want onder dat oranje of bruine velours zit vaak een betere constructie dan je nu nieuw makkelijk vindt. Ik heb dat advies uitgewerkt tot een checklist voor wie op Marktplaats, in de kringloop of bij een veiling een bank zoekt.

Het frame, het skelet van de bank

Begin altijd hier, want dit is het deel dat je niet kunt repareren zonder dat het meer kost dan de bank waard is.

• Til een voorhoek op. Een paar centimeter is genoeg. Een stevig frame komt als één geheel omhoog. Komt alleen die hoek omhoog terwijl de rest blijft staan, of hoor je gekraak, dan buigt het frame en zitten de verbindingen los.
• Wiebel aan de armleuningen en de rug. Een beetje meegeven van de vulling is normaal. Beweegt de hele leuning ten opzichte van de zitting, dan is de verbinding los.
• Kijk naar het materiaal. Bowman raadt in het stuk een frame van gedroogd hardhout aan. Massief hout is wat je zoekt. Spaanplaat en dun multiplex zie je soms aan de onderkant als het afdekdoek los zit, en daar zou ik bij een oudere bank voorzichtig mee zijn.
• Pootjes. Losse poten zijn geen ramp, die draai je vast of vervang je. Een gescheurd stuk hout waar de poot in zit wel.

Vering en vulling, waar het comfort zit

Ga op elk zitvlak zitten, niet alleen in het midden. Juist op de plek waar de vorige eigenaar altijd zat, zakt een bank het eerst in.

• Gelijkmatig zitten. Voel je een kuil, een harde rand of een veer die prikt, dan is de vering moe of kapot.
• Soort vering. Bowman noemt veren die met de hand in acht richtingen zijn vastgeknoopt als teken van vakwerk. Die zie je vooral bij klassieke, oudere banken. Bij gewone banken kom je pocketvering, zigzagveren of elastische singels tegen. Pocketvering en goed gespannen zigzagveren gaan lang mee, uitgerekte singels geven een hangmat-gevoel.
• Kussens. Rits een zitkussen open als dat kan. Verkruimelend, geel schuim is op. Nieuw schuim op maat laten snijden is te doen, maar reken het mee in je afweging.

Weet je niet goed wat stevig of zacht voor jou betekent, lees dan eerst wat ik schreef over vullingen bij IKEA, JYSK en Leen Bakker. Dan herken je het verschil ook op een tweedehands bank.

Stof en leer, wat je kunt laten zitten

Hier mag je milder zijn, want een bekleding kun je reinigen, afdekken met een hoes of vervangen. Toch zegt de stof iets over hoe de bank gebruikt is.

• Armleuningen en zitranden. Daar slijt het eerst. Dunne plekken en pluisjes op de rand zijn een teken van intensief gebruik.
• Naden. Een open naad is te repareren, maar kijk of de stof eromheen niet zo dun is dat hij opnieuw scheurt.
• Leer. Krasjes en een doorleefde look horen erbij en zijn met verzorging vaak mooi te krijgen. Diepe scheuren en barsten in de zitting niet. In leren bank kopen lees je welke soorten leer goed verouderen.
• Afneembare hoes. Bonus. Vraag of hij eraf kan en of hij gewassen mag worden. Wat wassen wel en niet oplost, staat in bank met afneembare hoes.

Overweeg je opnieuw stofferen, laat dan eerst een offerte maken voordat je koopt. Bowman zegt dat het in de VS vaak goedkoper is dan een nieuw stuk, maar wat een stoffeerder hier vraagt hangt af van het model en de stof. Bij een klassieke Chesterfield of een clubfauteuil met een goed frame loont het eerder dan bij een eenvoudige driezitter.

Geur en ongedierte, de dingen die je niet wegkrijgt

Dit is voor mij het punt waarop ik het vaakst nee zeg. Stof neemt geur op, en die zit dan diep in het schuim.

• Ruik met je neus erop. Sigarettenrook, huisdieren en een muffe kelderlucht krijg je met een reinigingsmiddel zelden helemaal weg. Een vage geur in een stoffige kringloopwinkel wordt thuis vaak sterker.
• Huisdierharen. Heb je zelf een allergie, let dan op haren in de naden. Die blijven zitten.
• Bedwantsen. Klinkt dramatisch, maar het hoort in elke checklist. Het RIVM raadt aan om gebruikte spullen en houten meubels op bedwantsen te controleren, omdat ze zich in kieren en barsten verstoppen. Kijk met een zaklamp in de naden, onder de kussens en langs het frame naar kleine donkere of zwarte vlekjes. Zie je die, laat de bank dan staan.

Vervoer, voordat je ja zegt

De meeste tweedehands banken worden niet bezorgd. Je haalt ze zelf op, en daar gaat het vaak mis.

• Meet de bank en je route. Breedte, diepte en hoogte van de bank, en de breedte van je voordeur, gang, trappenhuis en de bocht naar de woonkamer. De diepte en de hoogte van de bank bepalen of hij schuin door de deur kan, niet de breedte. Hoe je de maat voor je kamer bepaalt, staat in de maatgids.
• Poten eraf. Vraag of de poten los kunnen. Dat scheelt vaak net de paar centimeter die je nodig hebt.
• Vervoer regelen. Een driezitter past niet in een gewone stationwagen. Huur een bestelbus, of vraag of de verkoper tegen een vergoeding kan brengen. Neem een tweede persoon mee, dekens om de stof te beschermen en spanbanden.
• Kringloop. Sommige kringloopwinkels bezorgen tegen een vergoeding. Vraag het in de winkel, want dat verschilt per winkel en per regio.

Wat ik zelf tweedehands zou zoeken

Ik kijk tweedehands vooral naar banken van degelijke merken en naar klassieke modellen waar een goed frame bij hoort, zoals een Chesterfield, een clubfauteuil of een lage bank uit de jaren zestig of zeventig. Een gedateerde stof is dan eerder een kans dan een bezwaar. Hoe zo’n bank naast moderne meubels staat, lees je in mid-century in de woonkamer. Een goedkope bank van een paar jaar oud met spaanplaat en dun schuim is tweedehands meestal geen koopje, want je koopt dan de helft van zijn levensduur voor een fractie minder.

En sta je zelf aan de andere kant, met een bank die weg moet, dan vind je alle routes in oude bank wegdoen. Grote kans dat iemand anders er met deze checklist blij van wordt.