Bij art deco in de woonkamer hoort een bank met een duidelijke vorm. Denk aan een gebogen of ovale rug, een zitting in velours of fluweel, een diepe kleur als smaragdgroen, nachtblauw of roestbruin, en een detail in messing of zwart metaal. De fauteuil ernaast is meestal een kuipfauteuil of schelpfauteuil, rond en omarmend. Je hoeft geen museumstuk te kopen, want met één uitgesproken bank en een paar goed gekozen accenten zet je de stijl al neer.
Ik woon zelf in een bovenwoning uit de jaren dertig, en dat is precies de tijd waar deze stijl vandaan komt. Volgens Wikipedia loopt de art deco grofweg van 1920 tot 1939 en is de naam afgeleid van een grote tentoonstelling over decoratieve kunst in Parijs in 1925. In mijn trappenhuis zie je het nog terug in het glas-in-lood met strakke, geometrische lijnen. Dat is het mooie aan art deco, het is sierlijk en zakelijk tegelijk.
Zo herken je art deco in een interieur
Art deco is geen stijl van één vorm, maar er zijn een paar dingen die bijna altijd terugkomen. Rijke kleuren, geometrische patronen zoals waaiers, trappen en zigzaglijnen, glanzende materialen en meubels die stevig op de grond staan. Waar de jugendstil van daarvoor vol slingerende bloemen en ranken zat, is art deco strakker en grafischer. Rond mag, maar het is een gecontroleerde ronding, geen golvende plant.
Wat de stijl nu weer zo aantrekkelijk maakt, is dat hij goed past bij een paar dingen die al een tijdje in de winkel liggen. Ronde banken, velours, warme donkere kleuren en messing lampjes zie je overal. Zet je die bewust bij elkaar, dan krijg je art deco. Zet je ze er per ongeluk bij elkaar, dan krijg je vaak een hotellobby. Het verschil zit in de rust eromheen.
De bank, rond en in een diepe kleur
De bank is het hart van een art-decowoonkamer. Dit zijn de kenmerken waar je naar zoekt.
| Onderdeel | Past bij art deco | Past minder goed |
|---|---|---|
| Vorm | Ovale of halfronde rug, ronde armleuningen, een gesloten silhouet | Losse kussens zonder vorm, een hele diepe loungebank |
| Stof | Velours, fluweel, fijne rib in verticale banen | Grof linnen, bouclé in naturel |
| Kleur | Smaragd- en flessengroen, nachtblauw, roest, oudroze, champagne | Lichtgrijs, koel wit |
| Poten | Laag, in messing, zwart metaal of donker gelakt hout | Lichte schuine houten poten (die horen bij mid-century) |
| Detail | Kanaalstiksel, biezen, een strakke naad | Veel losse sierkussens met prints |
De stof doet hier veel. Velours vangt het licht en geeft kleur diepte, en dat is precies wat art deco wil. Twijfel je of dat in jouw huis werkt, lees dan eerst mijn stuk over een velours bank kopen, want niet iedere stof is even makkelijk met kinderen of huisdieren.
Uit de bankengids passen een paar modellen er goed bij. De Blossom van Zuiver heeft de ronde, gesloten vorm die bij de stijl hoort, en werkt in een zandkleur als rustige basis voor wat meer kleur eromheen. Wil je meteen het volle effect, dan is de Miramas in smaragdgroen fluweel van Leen Bakker een kleinere bank met retrolijnen die op zichzelf al een statement is. De Icarus van Montèl gaat met zijn organische, ronde opstelling een stap verder, en past in een grote kamer waar je naar elkaar toe wilt zitten. Bij JYSK vind je de ANDRUP met ovale vorm, een bescheidener instap die je met kussens in diepe kleuren naar art deco trekt.
Een hoekbank vind ik bij deze stijl minder geslaagd. Art deco draait om een duidelijk silhouet, en een grote hoekopstelling verdwijnt al snel in de kamer. Liever een driezitter met karakter en daartegenover een of twee fauteuils.
De fauteuil, rond en omarmend
Bij een art-decobank hoort een fauteuil die je bijna omhelst. De kuipfauteuil, met een ronde rug die in één lijn doorloopt in de armleuningen, is het klassieke voorbeeld. Ook de schelpfauteuil met verticale banen in de rug (het kanaalstiksel uit de tabel) past er goed bij. Kies hem in een andere stof dan de bank, bijvoorbeeld een bank in groen velours en een fauteuil in roest of oudroze, dan wordt het spannend zonder dat het druk wordt.
Hoe je een fauteuil kiest die ook prettig zit, lees je in de juiste fauteuil kiezen. Let bij ronde fauteuils vooral op de zitbreedte, want een kuip die mooi oogt kan smal zitten.
Messing, spiegels en licht eromheen
De rest van de kamer maakt of breekt de stijl. Een paar dingen die bijna altijd werken.
- Een salontafel in marmer, travertin of zwart glas, liefst rond of ovaal.
- Messing in kleine hoeveelheden, zoals een lamp, een fotolijst of de poten van een bijzettafel.
- Een spiegel met een waaier- of boogvorm boven het dressoir.
- Een vloerkleed met een rustig geometrisch patroon, in plaats van een druk motief.
- Warm licht van meerdere lampen op verschillende hoogtes, geen enkele plafonnière.
Met dat laatste haal je het meeste uit velours, want de stof leeft pas als er zijdelings licht op valt. In mijn stuk over licht rond de bank staan een paar ingrepen die hier direct helpen.
Zo voorkom je dat het een hotellobby wordt
De valkuil van art deco is te veel van alles. Glans op glans, goud op goud, en voor je het weet zit je in een cocktailbar. Mijn vuistregel is om één ding de hoofdrol te geven. Is dat de bank, houd dan de muren rustig in een warme, gebroken tint en laat het patroon over aan één kleed of één kussen. Wil je juist een uitgesproken behang met waaiermotief, kies dan een bank in een effen, wat zachtere kleur.
Art deco combineert ook goed met andere stijlen. Met een paar klassieke stukken schuift het richting een klassiek interieur, met veel kleur en kunst juist richting maximalisme. Zelf vind ik de mooiste versie de rustige, met één groene fluwelen bank, een ronde marmeren tafel en een oude messing lamp ernaast. Dat voelt als de jaren dertig, maar dan wel met een bank waar je ’s avonds lekker op zit.
