In een open woonkeuken loopt alles in elkaar over. Je kookt, eet, werkt en zit op de bank in dezelfde ruimte, en ’s avonds kijk je vanaf de bank recht op de afwas. Een roomdivider is dan een van de makkelijkste manieren om de zithoek een eigen plek te geven, zonder dat je een muur hoeft te zetten. Architectural Digest zette op 22 oktober een reeks favoriete kamerschermen en scheidingskasten op een rij, van een rotan vouwscherm tot een open boekenkast. Het blad noemt een kamerscherm een manier om in een studio een extra kamer te maken. In een Nederlandse woonkeuken werkt het net zo, en de plek achter de bank is daar meestal de logische.
Waarom achter de bank
Een bank die met zijn rug naar de keuken of eettafel staat, doet al de helft van het werk. Hij maakt een grens. Wat hij niet doet, is die grens zichtbaar maken als je zit, want de rug van de meeste banken komt niet hoger dan je schouders. Een divider erachter maakt de zithoek af. Je kijkt vanaf de bank niet meer in de keuken, en wie aan tafel zit, ziet geen achterkant van de bank maar een kast, een scherm of planten.
Het werkt het best als de bank al vrij in de kamer staat, of daarvoor geschikt is. In de bank vrij in de kamer zetten staat waar je op let bij de achterkant en de opstelling. Gaat het je juist om een echte scheiding tussen koken en zitten, lees dan ook gesloten keuken maakt een comeback, waarin we kijken wat een dichte keuken met de zithoek doet.
De soorten roomdividers naast elkaar
Niet elke divider doet hetzelfde. Sommige houden licht tegen, andere laten het door, en een paar bieden ook opbergruimte. Deze tabel zet de soorten uit de lijst van AD naast elkaar, aangevuld met twee opties die in Nederlandse woonkamers veel voorkomen.
| Soort | Licht | Ruimte achter de bank | Extra |
|---|---|---|---|
| Open boekenkast | Laat licht door de open vakken | Ongeveer 40 cm diepte | Opbergruimte aan twee kanten |
| Vouwscherm van rotan of riet | Filtert licht | Weinig, schuin opgevouwen | Makkelijk te verplaatsen |
| Shoji-scherm met rijstpapier | Verzacht licht, houdt het niet tegen | Weinig | Licht van gewicht |
| Gesloten scherm in stof of leer | Houdt licht en zicht tegen | Weinig | Meest privacy |
| Halfhoog dressoir of sidetable | Laat alles door boven de rand | 30 tot 45 cm | Aflegplek voor lampen en boeken |
| Rek met hoge planten | Wisselend | Hangt af van de bakken | Groen en wat geluidsdemping |
Open kast als roomdivider
De open kast is de meest gekozen oplossing, en niet voor niets. AD noemt de KALLAX van IKEA de beste kast-divider, omdat hij stevig is en bij elke stijl past. Een medewerker van het blad vertelt dat ze haar exemplaar al bijna vijftien jaar heeft, en dat hij zes verhuizingen overleefde. Het voordeel van een open kast is dat je zelf bepaalt hoeveel je afschermt. Zet je de vakken vol met boeken, dan wordt het een wand. Zet je er alleen een paar schalen en planten in, dan blijft de ruimte open.
Let wel op twee dingen. Een kast die vrij in de kamer staat, kan omvallen als er een kind tegenaan klimt of als hij ongelijk gevuld is. Zet hem daarom niet te hoog, vul de onderste vakken het zwaarst en vraag in de winkel naar een manier om hem aan de vloer of de bank te verankeren. En kies een kast die van beide kanten mooi is, want je ziet hem vanuit de keuken net zo goed als vanaf de bank. Hoe je zo’n kast mooi vult, zie je in het stuk over bookshelf wealth.
Schermen voor licht en lucht
Is je woonkeuken al donker, dan is een dichte kast geen goed idee. Een scherm van rotan, riet of rijstpapier houdt het zicht tegen maar laat licht door. AD schrijft over het shoji-scherm dat het natuurlijk licht niet blokkeert maar alleen verzacht, en over het rotan scherm van West Elm dat het zonlicht doorlaat. Dat maakt zo’n scherm geschikt voor een zithoek die midden in de ruimte ligt, ver van het raam.
Een vouwscherm heeft nog een voordeel. Je kunt het opzetten als je bezoek hebt en de keuken nog niet is opgeruimd, en het tegen de muur schuiven als je de ruimte weer open wilt. Het nadeel is dat het minder stabiel is dan een kast. Achter een bank waar iemand met zijn rug tegenaan leunt of waar kinderen langs rennen, kies je liever een zwaarder model of een scherm met een brede voet.
Hoe hoog en hoeveel ruimte
De hoogte bepaalt wat de divider doet. Een dressoir of sidetable net zo hoog als de rug van de bank maakt de zithoek af zonder de ruimte te verkleinen. Je kijkt eroverheen, en er past een lamp op die de bank van achteren verlicht. Een kast of scherm tot ongeveer ooghoogte als je staat, maakt echt een tweede kamer. Ga je tot het plafond, dan heb je in feite een wand gebouwd, en dat is in een kleine woonkamer vaak te veel.
Laat genoeg loopruimte tussen bank en divider als je erachter langs moet. In ons stuk over de bank vrij in de kamer noemt een interieurstudio 80 tot 100 centimeter voor een looppad achter een bank. Moet je er niet langs, dan kan een smal dressoir direct tegen de rug van de bank, en is het meteen een aflegplek voor je kopje. Plak de omtrek eerst met schilderstape op de vloer en loop er een paar dagen omheen voordat je iets koopt.
Stof en geluid
Een roomdivider dempt geluid maar een beetje. De afzuigkap en de vaatwasser hoor je nog steeds. Wil je dat het rustiger wordt, dan helpen zachte materialen meer dan een harde kast. Een vol gevulde boekenkast doet het beter dan een lege, en een scherm met een stoffen bespanning beter dan een van glad hout. Ook de bank zelf telt mee. In een open woonkeuken kies je bovendien een stof die tegen kookgeur en kruimels kan, en welke dat zijn lees je in bank in de open woonkeuken.
Mijn eigen voorkeur gaat in een open woonkeuken uit naar de lage oplossing, een smal dressoir achter de bank met een lamp erop. Het maakt van de bank een zithoek, je houdt het licht en het zicht op elkaar, en als je ooit verhuist, past het overal. Wie meer afscheiding wil, zet er een open kast achter en vult hem stap voor stap tot het goed voelt.
