Een leren bank koop je op de leersoort, niet op het model. Semi-aniline is voor de meeste huishoudens de beste keuze, want het voelt als echt leer en kan tegen een glas cola. Wil je leer dat met de jaren mooier wordt en vind je vlekken en krasjes geen probleem, kies dan aniline. Heb je jonge kinderen of een hond, dan is gepigmenteerd leer het veiligst. Laat een bank van gerecycled leer staan, want die toplaag gaat na een paar jaar bladderen, en dat valt niet te repareren.
Dat klinkt stellig, en dat is het ook. Ik zie vaker mensen die spijt hebben van hun leren bank dan van een stoffen bank, en bijna altijd komt het door hetzelfde. Ze kochten op kleur en vorm, en vroegen niet welk leer erop zat. Een verkoper zegt dan “echt leer”, en dat klopt, maar onder die twee woorden zitten materialen die in gebruik niets met elkaar te maken hebben.
De leersoorten naast elkaar
Het verschil zit in wat er met de bovenkant van de huid is gebeurd. Hoe minder er aan de nerf is gedaan, hoe natuurlijker het leer voelt en hoe gevoeliger het is.
| Leersoort | Hoe het voelt | Tegen vlekken | Met de jaren | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Aniline | zacht, warm, je ziet poriën en natuurlijke tekening | slecht, vocht trekt er direct in | krijgt een diepe glans en patina | volwassen huishouden dat van gebruikssporen houdt |
| Semi-aniline | bijna even natuurlijk, iets egaler van kleur | redelijk, een dunne laag houdt morsen even tegen | veroudert mooi maar rustiger | de meeste gezinnen |
| Gepigmenteerd (gecorrigeerd) leer | glad, egaal, iets koeler en steviger | goed, veegt makkelijk schoon | blijft lang hetzelfde, geen patina | kinderen, huisdieren, verhuurwoning |
| Nubuck | fluweelzacht, mat | slecht, vet en water laten sporen na | wordt glimmend op de zitplekken | wie het voor de look koopt en er voorzichtig mee is |
| Splitleer met coating | gelijkmatig, soms wat plastic | redelijk | de coating kan slijten op de armleuningen | alleen als het prijsverschil flink is |
| Gerecycled leer (bonded) | als gepigmenteerd leer | eerst goed | toplaag bladdert en scheurt | niemand, sla het over |
Aniline en semi-aniline, het leer dat leeft
Aniline is leer dat alleen in een kleurbad is geverfd, zonder laag erop. Je ziet de huid zoals hij is, met kleine littekens en een tekening die per bank verschilt. Het voelt in de winter niet koud aan, en na een paar jaar heeft het die glans die je kent van oude clubfauteuils. De keerzijde is dat alles erin gaat. Een druppel water geeft een donker plekje, een vette hand op de armleuning ook. Dat trekt meestal weer bij, maar niet altijd helemaal.
Semi-aniline heeft een heel dunne laag met een beetje pigment. Je voelt het verschil nauwelijks, maar gemorste koffie blijft net lang genoeg op het oppervlak liggen om hem weg te deppen. Als ik zelf een leren bank zou kopen voor een huis met een eettafel naast de zithoek, werd het deze.
Gepigmenteerd leer, het leer dat tegen een stootje kan
Bij gepigmenteerd leer is de bovenkant licht geschuurd en daarna afgewerkt met een dekkende kleurlaag, vaak met een nerfprint erin. Daardoor ziet elke bank er hetzelfde uit en vegen vlekken er met een vochtige doek af. Het voelt wat gladder en koeler, en het zal nooit die patina krijgen. Voor een gezin met kleine kinderen vind ik dat geen nadeel. Met een hond in huis is het ook de verstandigste keuze. Een kat is een ander verhaal, want nagels prikken door elke leersoort. Dat heb ik uitgewerkt in het stuk over een bank kopen met katten in huis.
Waar je in de winkel op let
Op een prijskaartje staat zelden meer dan “leer” of “echt leer”. Vraag dus door, en kijk zelf.
- Welk leer precies? Een goede verkoper noemt aniline, semi-aniline of gepigmenteerd zonder na te denken. Blijft het vaag, dan is het meestal gepigmenteerd leer of splitleer.
- Is de hele bank van leer? Bij veel betaalbare banken zit leer alleen op de zitting, de rug en de armleuningen aan de binnenkant. De buitenkant en de achterkant zijn dan kunstleer. Dat is niet erg, maar je wilt het weten voordat je betaalt.
- Kijk naar de nerf. Zie je kleine poriën en verschillen in tekening, dan is er weinig aan gedaan. Een volkomen regelmatig patroon is een print.
- Voel aan de naad. Buig het leer bij een naad een beetje om. Echt leer vormt fijne rimpeltjes, een coating of kunststof toplaag trekt strak en kan wit uitslaan.
- Vraag naar het vullen. Leer rekt op de zitplekken een beetje. Koudschuim met een laag dons of vezels houdt de zitting strakker dan alleen zacht schuim.
Wat leer aan onderhoud vraagt
Minder dan veel mensen denken. Wekelijks afnemen met een droge doek, af en toe met een licht vochtige, en echt leer twee keer per jaar voeden met leerbalsem. Hoe je dat doet en wat je met vlekken aan moet, staat in leren bank onderhouden. Het belangrijkste werk doe je trouwens bij het neerzetten. Zon en warmte zijn de grootste vijanden van leer. Een aniline bank in de middagzon verbleekt binnen een paar zomers, en vlak voor een radiator droogt elk leer uit. Hoeveel ruimte je daar laat, lees je in het stuk over een bank voor de radiator.
Voor wie een leren bank niet past
Leer is niet voor iedereen. Het voelt in de zomer op blote benen plakkerig aan en op een koude avond in het begin even kil. Zit je graag in een hoekje weggekropen met je benen onder je, dan is een zachte stof met dikke kussens vaak fijner. En wie om de paar jaar van stijl wisselt, heeft minder aan leer, want het mooiste ervan komt pas na jaren.
Wie wel voor leer gaat, heeft een bank die meegaat. Juist omdat hij zo lang staat, loont het om vooraf goed te kiezen. In zitmeubelen kiezen staat hoe je zitdiepte, zithoogte en comfort beoordeelt. De banken van echt leer uit onze gids vind je bij de leren banken, van de cognackleurige Rodeo van WOOOD tot modellen van Montèl. Zoek je de look van leer zonder de prijs of het onderhoud, filter dan in de bankengids op kunstleer. Dat is eerlijker dan een bank van gerecycled leer die zich voordoet als het echte werk.
