Een eetbank kies je op drie maten en één stof. De zitting hoort ongeveer 25 tot 30 centimeter onder het tafelblad te liggen, de zitdiepte moet ondiep genoeg zijn om rechtop aan tafel te zitten, en de bank moet zo lang zijn dat de tafel er niet tegen botst. De stof moet tegen koffie, jus en vette vingers kunnen, dus kies een vlekbestendige meubelstof of kussens met een afneembare hoes. Met die vier dingen goed heb je een zithoek waar je niet alleen ontbijt, maar ook blijft hangen.
Dat blijven hangen is precies waarom de eethoek terug is. House Beautiful vroeg op 22 september een reeks ontwerpers waarom de ingebouwde ontbijthoek weer overal opduikt. Hun antwoord komt neer op comfort en gebruik. Een keukeneiland is werkplek, buffet en bar tegelijk, terwijl een eethoek een plek is om te gaan zitten. Ontwerper Lindsey Herod noemt het een ruimte die comfortabel, intiem en echt bruikbaar is, voor huiswerk, een puzzel of een glas wijn. In Nederland kennen we dit als de keukenbank, en ik vind het een van de fijnste plekken die je in een huis kunt maken.
Losse eetbank, op maat of een hoekbank
Er zijn grofweg drie manieren om een eethoek met een bank te maken. Welke past, hangt af van je keuken en van hoe lang je er wilt wonen.
| Losse eetbank | Bank op maat ingebouwd | Hoekbank voor de eettafel | |
|---|---|---|---|
| Flexibiliteit | verhuist gewoon mee | blijft achter bij een verhuizing | verhuist mee, maar past niet overal |
| Ruimtegebruik | goed langs een rechte wand | benut elke centimeter, ook in een nis of onder een raam | goed in een hoek, vraagt twee vrije wanden |
| Opbergruimte | soms een klep of lade | lades of een klepzitting naar wens | soms een klepzitting |
| Stof en kussens | vaste bekleding of losse kussens | alles kan, vaak losse kussens op een houten bak | meestal vaste bekleding |
| Voor wie | huurders en wie graag verschuift | wie er lang blijft wonen en een lastige hoek heeft | wie een ruime hoek naast de keuken heeft |
Een bank op maat is het mooist, omdat hij precies in de ruimte valt en je er opbergruimte in kwijt kunt. Ontwerper Olivia Botrie zegt in hetzelfde stuk dat klanten die opbergruimte pas missen als ze hem eenmaal hebben. Maar een losse bank is vergevingsgezinder. Past hij na een paar jaar niet meer, dan zet je hem ergens anders neer. Wie huurt of binnenkort gaat verbouwen, begint dus beter met een losse bank.
De zithoogte, en waarom die telt
De belangrijkste maat is niet de hoogte van de bank, maar het verschil tussen de zitting en het tafelblad. De vuistregel die meubelmakers aanhouden, is 25 tot 30 centimeter. Daarmee heb je ruimte voor je benen en zit je met je ellebogen op een fijne hoogte aan tafel. Meet dus eerst je tafel, van de vloer tot de bovenkant van het blad, en trek er 25 tot 30 centimeter vanaf. Dat is de zithoogte die je zoekt.
Let daarbij op de kussens. Een bank die in de winkel op de goede hoogte staat, zakt thuis een paar centimeter in als het kussen zacht is, en dan zit je ineens met je kin boven je bord. Vraag bij losse kussens hoe hoog de zitting is als je erop zit, of ga zelf even zitten met een tafel ernaast. Bij een bank op maat kun je de bak afstemmen op het kussen dat je kiest, en dat is een groot voordeel.
De zitdiepte en de rugleuning
Een eetbank is geen loungebank. Aan tafel zit je rechtop, dicht bij je bord, en daar hoort een ondiepe zitting bij. Een zitting die zo diep is als die van je bank in de woonkamer, zet je te ver van de tafel, of je moet een stapel kussens in je rug proppen. Een goede test is om rechtop te gaan zitten met je rug tegen de leuning. Je knieholtes moeten dan net voor de voorrand van de zitting vallen, en je voeten moeten plat op de grond staan.
De rugleuning mag wat schuin, maar niet te veel. Een lichte hoek is comfortabel bij een lange maaltijd, een diepe hoek laat je wegzakken. Wil je er ook lezen of met een laptop zitten, dan helpen een paar losse kussens meer dan een diepere bank.
De lengte en de tafel
Reken per persoon op ongeveer de breedte van een eetkamerstoel, en tel daar wat ruimte bij op voor wie aan het uiteinde zit. Een bank die precies even lang is als de tafel, voelt krap. Een bank die aan beide kanten een stukje voorbij de tafel steekt, voelt ruim.
Voor de tafel zijn de ontwerpers in House Beautiful het opvallend eens. Een ronde tafel op een middenpoot werkt het best bij een bank. Je schuift er makkelijk in zonder langs een tafelpoot te hoeven, het gesprek loopt beter en de ronde vorm maakt een krappe hoek rustiger. Bij een rechthoekige tafel met vier poten moet je steeds langs een poot schuiven, en wie in het midden van de bank zit, moet iedereen laten opstaan om eruit te kunnen.
De stof die tegen morsen kan
Aan de eettafel wordt gemorst, dat is gewoon zo. De ontwerpers in House Beautiful noemen performance fabric, en in Nederland zoek je dan naar een meubelstof met vlekbescherming of een stof die als vlekbestendig wordt verkocht. Vloeistof blijft daar even op liggen voordat het intrekt, en dat geeft je tijd om het weg te deppen. Vraag in de winkel ook naar de slijtvastheid, want op een eetbank schuif je vaker heen en weer dan op een bank in de woonkamer.
Losse kussens met een hoes die in de wasmachine kan, vind ik voor een eetbank bijna altijd de beste keuze. Een vlek van tomatensaus is dan geen ramp maar een wasbeurt. Hoe goed dat in de praktijk werkt, lees je in bank met afneembare hoes. Kunstleer is ook praktisch, maar het voelt in de winter koud en blijft in de zomer aan je benen plakken, en dat zou ik een zithoek waar je lang wilt blijven zitten niet aandoen. Staat je eethoek in een open woonkeuken, dan telt ook dat de stof bij de rest van de ruimte past. Daarover schreef ik in bank in een open woonkeuken.
Durf wel wat met kleur en patroon te doen. Ontwerper Michelle Lisac zegt in het stuk dat de bekleding het deel is waar het leuk wordt, en ik ben het met haar eens. Een eethoek is klein genoeg om een uitgesproken stof te dragen die je op een grote bank in de woonkamer nooit zou durven. Een ruit, een streep of een warme okerkleur geeft de hoek een eigen karakter, en in een vlekbestendige stof hoef je er niet bang voor te zijn.
Licht boven de tafel
Een eethoek wordt pas een plek als er goed licht boven hangt. Een hanglamp boven het midden van de tafel, laag genoeg dat het licht op het blad valt en hoog genoeg dat je er niet tegenaan kijkt, maakt van een hoek een kamertje in de kamer. De ontwerpers in House Beautiful gaan graag voor een opvallende lamp, een vintage kroonluchter of iets wat je nergens anders ziet, en dat past precies bij een hoek die je bewust inricht. Meer over licht rond zitplekken lees je in licht rond de bank.
Wat je meeneemt naar de winkel
- de hoogte van je tafel, gemeten tot de bovenkant van het blad
- de lengte van de wand of de nis waar de bank moet komen
- de maten van deuren en gangen, als de bank in één stuk komt
- een foto van de ruimte, zodat je kleur en stof kunt afwegen
Die laatste lijkt overbodig, maar het is de belangrijkste. Een eethoek staat bijna altijd naast de keuken, en de bank moet passen bij de fronten, het werkblad en de vloer. Of je nieuwe bank door de deur past, meet je trouwens het best vooraf, en hoe je dat doet staat in past je nieuwe bank door de deur.
